Σινά

Χερσόνησος της Αιγύπτου, που βρίσκεται μεταξύ των κόλπων του Σουέζ και της Άκαμπα. Έχει έκταση 65 000 τ. χλμ. και στο μεγαλύτερο μέρος της είναι άνυδρη και άγονη. Ολόκληρο το νότιο τμήμα της αποτελείται από ένα κρυσταλλοπαγή ορεινό όγκο, που φτάνει τα 2.641 μ. σε ύψος, στο Τζέμπελ Κατερίνα (όρος της Αγίας Αικατερίνης), στους πρόποδες του οποίου βρίσκεται η Μονή του Σινά. Η χερσόνησος, αυτή είναι γνωστή κυρίως από την Παλαιά Διαθήκη. Εκεί ο Μωυσής είδε, κατά την Παλαιά Διαθήκη, τη βάτο που φλεγόταν χωρίς να καίγεται και, αργότερα, πήρε από το θεό τον ιερό Νόμο, δηλαδή τις Δέκα Εντολές. Η χερσόνησος του Σ. συνδέεται με μάχες μεταξύ του αιγυπτιακού στρατού και του ισραηλινού, επί ένα δε σημαντικό χρονικό διάστημα βρισκόταν κάτω από την ισραηλινή κατοχή. Τον Οκτώβριο του 1973 ο αιγυπτιακός στρατός, που ως τότε είχε γνωρίσει μόνο ήττες, κατόρθωσε να εισχωρήσει βαθιά στο Σινά, αλλά τελικά αποκόπηκε από τις ισραηλινές δυνάμεις. Τον Ιανουάριο του 1974, οι δύο αντίπαλοι συμφώνησαν να διακόψουν τις επιχειρήσεις και, τελικά, μετά την επίσημη τους, που επακολούθησε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, το Σ. αποδόθηκε και πάλι στην Αίγυπτο. Το μοναστήρι του Σ. Για την προέλευση της λέξης Σ., οι γλωσσολόγοι διαφωνούν. Άλλοι θέλουν τη λέξη από την αραβική «σιν», δόντι -η οροσειρά Σιν, είναι οδοντωτή. Άλλοι απ’ τη θεά Σιν, Σελήνη - την λάτρευαν οι πανάρχαιοι κάτοικοι της χερσονήσου. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, μας πληροφορεί πως κι ο Βάαλ, είχε δω τους πιστούς του, υπάρχει και μια οροσειρά με τ’ όνομα Βάαλ. Ο πεθερός του Μωυσή, λάτρευε δω τον Ύψιστο θεό, από τη λατρεία αυτή θα πήγασε κείνη που οδήγησε στο θεό της Γραφής. Χίλια διακόσια χρόνια πριν το Χριστό, στους πρόποδες του όρους Σ., ακριβώς εκεί που βρίσκεται η βάτος που φλέγεται χωρίς να καίγεται, ο Μωυσής πήρε το χρίσμα του αρχηγού των Εβραίων. Στο όρος Σ., πήρε κατά τη Γραφή, τις δέκα εντολές γραμμένες σε δύο πέτρινες πλάκες κι από δω, ύστερα από μια περιπλάνηση που κράτησε σαράντα χρόνια, οδήγησε τους Εβραίους στην Παλαιστίνη. Ο χριστιανισμός, αναγνωρίζοντας την εβραϊκή Βίβλο, θα κηρύξει την περιοχή θεοβάδιστη. Σκήτες θα δημιουργηθούν απ’ τα πρώτα χρόνια της διάδοσης του. Κι όταν ο Κωνσταντίνος αναγνώρισε το χριστιανισμό, οι καλόγεροι ζητήσανε την προστασία του. Η μητέρα του θα χτίσει ένα πύργο και μιαν εκκλησία στον τόπο της ιερής βάτου (330 - 335). Ο πύργος για την προστασία απ’ τις επιδρομές των βαρβάρων. Η εκκλησία για τη λειτουργία της Κυριακής. Είναι το πρώτο μοναστήρι της νέας θρησκείας, το αρχαιότερο χριστιανικό κτίσμα του κόσμου στο είδος του. Διακόσια χρόνια μετά, ο Ιουστινιανός χτίζει το μοναστήρι στη σημερινή του μορφή, χρησιμοποιώντας τα εισοδήματα της Αιγύπτου. Αρχιτέκτονας, ο Στέφανος Αϊλίσιος. Από το 542 ως το 565 κράτησε το χτίσιμο. Όταν τελικά περατώθηκε, ο Ιουστινιανός έφερε κι Έλληνες φρουρούς από τον Πόντο, για μόνιμη φρουρά του. Μαζί και οικογένειες που τα μέλη τους θα γίνουν «υπηρέτες» του μοναστηριού, ο χριστιανισμός του απεχθανόταν τη λέξη «δούλοι». Απόγονοι τους οι εξισλαμισμένοι Άραβες, που αποζούν από την υπηρεσία του μοναστηριού. Ο αρχιεπίσκοπος του όρους Σ. είναι και ηγούμενος του μοναστηριού. Η αρχιεπισκοπή δεν έχει σήμερα ποίμνιο, εκτός από ελάχιστους αραβόφωνες της περιοχής του Toρ (Ραϊθώ). Κι όμως υπήρχαν εκεί και σχολείο και λίγοι Έλληνες. Το σχολείο συντηρούσε το μοναστήρι, διδάσκανε αραβικά κι ελληνικά. Κέντρο των αναχωρητών της Αιγύπτου η Ραϊθώ, άκμασε τον 3o και τον 4o αι. Το 350 αναφέρεται ο άγιος Αμμώνιος, ηγούμενος της μονής Ραϊθούς. Μισό αιώνα αργότερα, επιδρομές βαρβάρων, κατασφάξανε τους καλόγερους. Στη θέση του μοναστηριού, υπάρχουν ακόμα και σήμερα ένα εκκλησάκι και τάφοι. Όμως το μεγαλύτερο κέντρο του χριστιανισμού στη χερσόνησο, ήταν το Φαράν, όπου υπάρχει μετόχι του μοναστηριού. Χιλιάδες ασκητές ζήσανε στο Φαράν και πολλές φονικές μάχες γίνηκαν στην περιοχή, για την άμυνά της απ’ τους διώκτες της νέας θρησκείας επιδρομείς. Πρώτος επίσκοπος του Φαράν, ήταν ο Νετρά από την Αίγυπτο, που λένε πως έθεσε τις βάσεις της άμυνάς του. Τελικά, το Φαράν νικήθηκε. Ο μουσουλμανισμός κατάστρεψε εκεί τα πάντα. Μια απέραντη περιοχή ερείπιων, μαρτυρεί ως τώρα το πέρασμά του. Οι χριστιανοί εξισλαμίστηκαν σ’ όλη τη χερσόνησο. Κι ο αρχιεπίσκοπος του Σ. έμεινε ουσιαστικά ηγούμενος του μοναστηριού και μόνο. Μια αρχιεπισκοπή χωρίς ποίμνιο, μα με παραδόσεις αιώνων. Πώς σώθηκε το μοναστήρι απ’ τη μουσουλμανική επιδρομή; Λένε ότι όταν ο Μωάμεθ ήταν ακόμα οδηγός εμπορικών καραβανιών, συχνά ζητούσε φιλοξενία εκεί και διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τους καλόγερους. Έτσι, όταν κήρυξε τη νέα θρησκεία, οι παλιοί του φίλοι, δε δυσκολεύτηκαν να του αποσπάσουν ένα ασφαλιστήριο έγγραφο, που τους έδωσε το δικαίωμα να κινούνται άνετα μέσα στη θάλασσα του μουσουλμανισμού που κατέκλυσε τη χερσόνησο. Βέβαια, αργότερα οι μουσουλμάνοι όχι μόνο λεληλατήσανε το μοναστήρι αλλά κάνανε το καθετί για να καταστήσουν αβίωτη την παραμονή των καλόγερων εκεί. Αλλ’ οι καλόγεροι που κοντά στ’ άλλα, χτίσανε κι ένα τζαμί, - υψηλή πολιτική -, κατορθώσανε τελικά να επιπλεύσουν. Με την ίδια διπλωματικότητα, θ’ αποσπάσουν και στα χρόνια των Σταυροφοριών την παπική προστασία, δημιουργώντας το λαϊκό Τάγμα των Σιναϊτών και καθιερώνοντας το παράσημο της Αγίας Αικατερίνης. Όταν το 1517 η Αίγυπτος έγινε τουρκική επαρχία, ο σουλτάνος Σελήμ ο Δ’, όχι μόνο αναγνώρισε τα παλαιά προνόμια αλλά χορήγησε και νέα στο μοναστήρι. Στο Ιστορικό Μουσείο του Ηρακλείου, υπάρχει ένα φιρμάνι «ασυδοσίας» των μοναχών του Σ. του 1811. Τα προνόμια του σουλτάνου και οι άριστες σχέσεις του μοναστηριού με τη Δύση, - πολλοί βασιλιάδες της Γαλλίας και της Ισπανίας υπήρξαν δωρητές του μοναστηριού -, δημιουργούν ένα κλίμα ευημερίας. Το μετόχι του Σ. στο Ηράκλειο της Κρήτης, όχι μόνο απολαμβάνει ειδικά προνόμια των δόγηδων της Βενετίας, αλλά συντηρεί και σχολείο από το οποίο αποφοίτησαν ο Κύριλλος ο Λούκαρις, ο Μελέτιος ο Πηγάς και ο ζωγράφος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος. Αλλά και στα χρόνια της γαλλικής κατοχής, το μοναστήρι δε θίγηκε. Ο Ναπολέων με επίσημο έγγραφο του, διατάζει το στρατηγό Μενόν να χτίσει ένα τοίχο του που καταστράφηκε από σεισμό και διακηρύττει ότι οι καλόγεροι του είναι σοφοί και πολιτισμένοι άντρες που κατοικούν ανάμεσα σ’ απολίτιστες φυλές. Ο περιφημότερος ηγούμενος του Σ, είναι πάντως ο Ιωάννης, ο συγγραφέας της Κλίμακας, (525 - 605). Ο Ιωάννης, έγραψε και τον Λόγο προς τον ποιμένα, αλλά τη φήμη του την οφείλει στην Κλίμακα, αυτό το μοναδικό ασκητικό σύγγραμμα που τις πηγές του πρέπει ν’ αναζητήσουμε στη στωϊκή και στην κυνική φιλοσοφία και που υπήρξε και το ίδιο πηγή για τους νεότερους υπαρξιακούς φιλόσοφους από το Χάιντεγγερ και τον Κίρκεγκααρντ ως το Γιάσπερς. Ο επίγειος ουρανός της απάθειας, τελείωση του ανθρώπου που εξαγνισμένος είναι έτοιμος ν’ αντιμετωπίσει το θάνατο, αποτελεί το περιεχόμενο του πολυδιαβασμένου αυτού βιβλίου που έχει εμπνεύσει ποιητές σε παγκόσμια κλίμακα. Πότε ονομάστηκε το «μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης», είναι επίσης δύσκολο να προσδιορίσουμε. Όσο για το Τάγμα των Σιναϊτών ή καλύτερα της Αγίας Αικατερίνης, η συμμετοχή στο τάγμα, έδινε το δικαίωμα στους ιππότες του, να προσθέτουν στα οικόσημά τους ένα εξάκτινο τροχό που το διαπερνά ένα ξίφος. Η δημιουργία του τάγματος, ήταν ένα δόλωμα για τη ματαιοδοξία των Δυτικών. Και φαίνεται πως είχε τα’ αποτελέσματα που οι καλόγεροι επιδίωκαν. Στην ιστορία του Σ. θλιβερές σελίδες εκείνες του λεγόμενου Σιναϊτικού ζητήματος. Το μοναστήρι του Σινά, υπαγόταν στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, όταν οι καλόγεροι ζήτησαν να χειροτονήσει ο πατριάρχης Αλεξάνδρειας τον ηγούμενό τους επίσκοπο. Και ναι μεν ο τότε πατριάρχης δε δέχτηκε, αλλά το ζήτημα τακτοποιήθηκε μόλις το 1544 με την υπαγωγή της επισκοπής στα Ιεροσόλυμα, «εως ού ήλιος έφορα». Η υπαγωγή δεν έκλεισε το ζήτημα που παρουσιάστηκε κατά καιρούς με διαφορετικές μορφές. Το μετόχι του Σινά στο Κάιρο, στάθηκε το επίκεντρο προστριβών με την Εκκλησία της Αλεξάνδρειας. Οι Σιναΐτες καλόγεροι που ποτέ δε δοκίμασαν τα δεινά της φτώχειας των ιερέων της υπόδουλης Αλεξανδρινής Εκκλησίας, επέμεναν να ιερουργούν στο ναό του μετοχιού τους της συνοικίας Τζουβανίας του Κάιρου, μειώνοντας έτσι τους πόρους των άλλων ναών. Τελικά, οι Σιναΐτες υποχωρήσανε. θα λειτουργούσαν για τη σωτηρία τους και μόνο, με τις πόρτες κλειστές και δεν θα κάνανε άλλες ιεροπραξίες. Η συμφωνία που έγινε το 1857, ακυρώθηκε το 1862. Η Εκκλησία της Αλεξάνδρειας είχε τότε οικονομικά αναλάβει και μπορούσε να φανεί μεγαλόψυχη. Οι Σιναΐτες θα λειτουργούσαν πια «δι’ αναπεπταμένων των θυρών». Αλλά το πολύκροτο Σιναϊτικό ζήτημα, θα λυθεί οριστικά μόλις στις μέρες του πατριάρχη Μελέτιου, το 1932. Η Αρχιεπισκοπή του Σ. αναγνώρισε πως μόνο το μοναστήρι ανήκε στη δικαιοδοσία της και ότι το μετόχι του Κάιρου απλώς την εκπροσωπεί. Οι καλόγεροι του Σ., όταν βρίσκονται στο έδαφος του Πατριαρχείου, αναγνωρίζουν τη νόμιμη εποπτεία του. Το μοναστήρι άλλωστε, είναι πια αιγυπτιακού δίκαιου νομικό πρόσωπο κι έχει ενταχθεί στα ιδρύματα που χαίρουν της προστασίας της Ουνέσκο. Από εκκλησιαστική πλευρά, ο αρχιεπίσκοπος εκλέγεται απ’ τους μοναχούς και η επισκοπή του είναι αυτόνομη, έχει δε δικαίωμα, να επαντρώνεται με καλόγερους από την Ελλάδα, σύμφωνα με τη συνθήκη του Μοντρέ του 1937. Ο αρχιεπίσκοπος, στερείται επισκόπων, αφού στερείται ποιμνίου. Οι ολιγάριθμοι πιστοί του Toρ, αρκούνται σ’ ένα αρχιερατικό επίτροπο με το βαθμό του Οικονόμου. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια το μοναστήρι ασκούσε και δικαστική εξουσία στους Άραβες της περιοχής που αντί να καταφεύγουν στα τοπικά δικαστήρια, προτιμούσαν να δεχτούν τις αποφάσεις της «Ιεράς Συνάξεως» και μάλιστα σαν τελεσίδικες. Τον περασμένο αιώνα η μονή είχε στο μετόχι της του Κάιρου και φυλακές, στις οποίες φυλάκιζε τους καταδικασμένους στους οποίους μάλιστα εφάρμοζε και την ποινή του ραβδισμού. Το 1966, το μοναστήρι γιόρτασε τα 1400 χρόνια από την ίδρυσή του. Στον εορτασμό δόθηκε καθαρά θρησκευτικός χαρακτήρας. Δεν προσκληθήκανε προσωπικότητες του Πνεύματος, ούτε καν βυζαντινολόγοι, αλλ’ αρχηγοί των ορθόδοξων εκκλησιών και ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος, με την ιδιότητα του «μόνου ορθοδόξου βασιλέως εις την υφήλιον. Στις 18 Σεπτεμβρίου, στο ναό του μοναστηριού που κράτησε τέσσερις ώρες «εις μνήμην του αυτοκράτορα Ιουστινιανού» ιερούργησε και ο Πρόεδρος της Κύπρου αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Τα περίχωρα του μοναστηριού. Γύρω από το μοναστήρι υπάρχουν διάφορες τοποθεσίες και χώροι, που ανήκουν σ’ αυτό. Οι χώροι αυτοί είναι: 1. Το γυναικείο μοναστήρι της Αγίας Επιστήμης στην ομώνυμη βουνοκορφή. Ερειπωμένο σήμερα, έχει αντικατασταθεί με το εκκλησάκι των Αγίων Γαλακτίωνα και Επιστήμης. 2. Ναός των αγίων Θεοδώρων και του άγιου Καλλίστου, στο βουνό των αγίων Θεοδώρων, (Όρος της Συνδιαλέξεως). 3. Ναός του Ααρών. Στο λόφο όπου κατά την παράδοση στήθηκε ο χρυσός μόσχος. 4. Όαση των Γενεθλίων με τον ομώνυμο μικρό ναό. Εδώ υπάρχουν αμπέλια του μοναστηριού. 5. Όαση των Αγίων Αποστόλων με τον ομώνυμο ναό. 6. Όαση των Αγίων Αναργύρων με τον ομώνυμο ναό. Εδώ υπάρχουν αρκετές ελιές και καρποφόρα δέντρα. 7. Το μετόχι των Αγίων Τεσσαράκοντα με τον ομώνυμο ναό και το εκκλησάκι του άγιου Ονούφριου. Εδώ είναι τα λιόφυτα του μοναστηριού. 8. Ναός της αγίας Αικατερίνης στην κορφή του ομώνυμου όρους. Το υψηλότερο χριστιανικό προσκύνημα. 9. Το μετόχι του Φαράν με οπωροφόρα δέντρα. 10. Ναός των προφητών Ηλιού και Ελισσαίου. 11. Ναός της Μεταμόρφωσης στην «αγία κορυφή», όπου ο Μωυσής παρέλαβε κατά τη Γραφή τις πλάκες με τις δέκα εντολές. Στο δρόμο προς την κορυφή, είναι το εκκλησάκι της Παναγίας. Το μοναστήρι εκτός τα παραπάνω, έχει και μετόχια κατασπαρμένα σε ξένες χώρες καθώς και προσοδοφόρα ακίνητα. Στο Κάιρο, το μετόχι του μοναστηριού βρίσκεται στη συνοικία Ντάχερ. Ανοικοδομήθηκε το 1893 ως 99. Στην εκκλησία του υπάρχουν εικόνες με την υπογραφή Αχιλλεύς Κρίθαρης και τόπο προέλευσης τον Πειραιά. Η Σιναϊτική Αδελφότητα, εξακολουθεί να έχει σημαντική περιουσία, ανάμεσα στην οποία κι ένα μετόχι στην Αθήνα. Η ακτινοβολία του άλλωστε σαν θρησκευτικού κέντρου παράλληλα με τη φήμη των καλλιτεχνικών θησαυρών του, αυξάνει σταθερά τον αριθμό των επισκεπτών του μοναστηριού και η διανυκτέρευση εκεί αποφέρει σ’ αυτό υλικά ωφέλη. Ανάμεσα στους επισκέπτες του, στο διάβα των αιώνων, ας αναφέρουμε το Ναπολέοντα, τον Κλεμπέρ, τον Πιερ Λοτί. Και το βασιλιά της Πορτογαλίας Σεβαστιανό που το 1578 πήγε στο μοναστήρι και καλογέρεψε. Το βιβλίο των επισκεπτών. Στο βιβλίο των επισκεπτών του μοναστηριού, ανάμεσα σε πλήθος κείμενα, υπάρχουν και τα παρακάτω του ποιητή Κώστα Ουράνη, με χρονολογία Ιανουάριος του 1935: «Ελθών εξ Αθηνών ως απεσταλμένος της εφημερίδος Ελεύθερον Βήμα διά να ιδώ και να περιγράψω την ιστορικήν μονήν του θεοβαδίστου Όρους Σινά, απέρχομαι μετά διήμερον παραμονήν με θαυμασμόν διά την αγρίαν μεγαλοπρέπειαν της φύσεως η οποία την κυκλώνει, με συγκίνησιν διά την ελληνικότητα της, με υπερηφάνειαν διά την μακραίωνα ιστορίαν της, με ευγνωμοσύνην διά την φιλοξενίαν των πατέρων της, ευχόμενος όπως η Ιερά και Ελληνική αυτή μονή εξακολουθήσει επί αιώνας ατάραχον την ζωήν της». Στο ίδιο βιβλίο ο Νίκος Καζαντζάκης έγραψε: «Έπειτα από τριήμερη πορεία στη φοβερή έρημο, ευθύς ως αντίκρυσα τις μοναστηριακές ανθισμένες μυγδαλιές, η καρδιά μου εσκίρτησε. Εδώ, διαλογίστηκα, υπάρχει μια ανώτερη ανθρώπινη συνείδηση, εδώ νικά, η αρετή του ανθρώπου την ερημιά. K’ ύστερα, αναπνέοντας, τον υψηλόν αέρα απάνω στα ιερά τείχη της Μονής, έννοιωσα τούτο: Το ακρότατο, το πιο, επικίνδυνο φυλάκιο της ελληνικής παρατάξεως είναι η ιερά Μονή του Σινά, όχι μόνο γιατί υψώθη πάντα φρούριο της Ελληνικής και της Χριστιανικής Ιδέας, αλλά προπάντων γιατί μέσα στην έρημο επί 14 αιώνες, από τα τείχη τούτα, ο Σιναΐτης Ακρίτας μάχεται και νικά, με την πίστη, με την επιμονή, με την αγάπη, τις σκοτεινές φυσικές κι ανθρώπινες δυνάμεις που θέλουν να πνίξουν την ψυχή, - την καιομένην και ου κατακαιομένην - του μαχόμενου ανθρώπου. Εμπιστοσύνη στην αξία της πίστεως, της επιμονής και της αγάπης - ιδού το ανώτατο μάθημα που μου έδωσε το φρούριο της Αγίας Αικατερίνης. Όρος Σινά, 10 - 26/2/27». Όταν τύπωσε τις εντυπώσεις του για το μοναστήρι, τελείωσε με τούτες τις γραμμές: Ο μικρός Σκορπιός είπε: Εγώ ο μικρός Σκορπιός, ποτέ δε θα επικαλεστώ το όνομα του θεού. Όταν θέλω να κάμω τίποτα, θα το κάμω με την ουρά μου!». Οι θησαυροί του μοναστηριού. Δεν θα ήταν υπερβολή να γραφτεί ότι μερικά αριστουργήματα της βυζαντινής τέχνης, βρίσκονται στο Σ. Τα γλυπτικά έργα του Προκόπιου, - μια κρήνη κι ο άμβωνας. Σ’ αυτά, πρέπει να προστεθούν οι εικόνες του ζωγράφου Ιωάννη Κορνάρου, το εξαίρετης τέχνης μωσαϊκό του ναού με τη Μεταμόρφωση, στο οποίο εικονίζονται και ο Ιουστινιανός με τη Θεοδώρα. Το ξύλινο τέμπλο, θαυμαστό επίτευγμα ξυλουργικής, στάλθηκε στο μοναστήρι από την Κρήτη το 1612 και το στολίζουν έργα του μοναχού ζωγράφου Ιερεμία. Ξυλόγλυπτες, έξοχης τέχνης, είναι και οι πόρτες του ναού. Ένα μωσαϊκό στο ναό της Βάτου και το χρυσό δάπεδο, αποτελούν εξαίρετα δείγματα αγιογραφικής τέχνης. Τίποτα όμως δεν μπορεί να συναγωνιστεί στον τομέα αυτό, τα έργα του Ιω. Κορνάρου, του μεγάλου ζωγράφου της Κρητικής Σχολής, που δεσπόζει μαζί με το γλύπτη Προκόπιο, στο μοναστήρι. Από πλευράς εικόνων, το μοναστήρι θεωρείται το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μουσείο βυζαντινών εικόνων. Βρίσκονται εκεί περισσότερες από δύο χιλιάδες συνολικά βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, από τις οποίες πεντακόσιες περίπου (δηλαδή πολύ περισσότερες από όσες υπάρχουν σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο) της κυρίως βυζαντινής εποχής (6ος - 15ος αι.) και μεταξύ αυτών οι παλιότερες (6ος αι.) και σπανιότερες: οι εγκαυστικές (κηρόχυτες). Η μοναδική συλλογή εικόνων του μοναστηριού, απασχόλησε και το 12o Βυζαντινολογικό Συνέδριο της Οχρίδας, με τα προβλήματα που προϋποθέτει ο καθαρισμός και η διατήρηση τους. Οι εικόνες αυτές είχαν από χρόνια αριθμηθεί και την αξία τους καθόρισε το 1938 ο καθηγητής Γ. Σωτηρίου. Όσο για τα σπάνια βιβλία και χειρόγραφα που συμπληρώνουν το θησαυρό του, θα πρέπει να σημειωθεί πως πολλές φορές, επιστήμονες που τα «μελετούσαν», έκλεψαν αρκετά πολύτιμα, όπως ο Β. Τάρνερ, ο Ουσπένσκυ, ο Τίσεντορφ κ.ά. Ο Τίσεντορφ, αφαίρεσε το Σιναϊτικό Κώδικα, χειρόγραφο της Αγίας Γραφής του 4ου αι. Στην αρχή, έκοψε σελίδες του μοναδικού αυτού χειρόγραφου αλλά στο τέλος το πήρε μαζί του ολόκληρο για «μελέτη μετ’ επιστροφής», ξεγελώντας τους αφελείς καλόγερους (1859). Ο Τίσεντορφ, το πούλησε στον τσάρο, που το κατέθεσε στη Βιβλιοθήκη της Πετρούπολης. Η Σοβιετική κυβέρνηση αργότερα το πούλησε στη Μ. Βρετανία για 100 000 λίρες (1930). Πρόκειται για 346 φύλλα από δέρμα αντιλόπης. Όσο για τα φύλλα που απέσπασε ο Τίσεντορφ στην πρώτη κλοπή, βρίσκονται στη Βιβλιοθήκη της Λιψίας. Στη βιβλιοθήκη, εκτός από χιλιάδες έντυπα βιβλία, μεταξύ των οποίων πολλά αρχέτυπα και παλαιότυπα, φυλάσσονται 2291 ελληνικοί χειρόγραφοι κώδικες και 1000 περίπου αραβικοί, κοπτικοί, συριακοί, σλαβικοί κλπ. Κατάλογους των ελληνικών χειρόγραφων - πολύ περιληπτικούς - δημοσίευσαν ο Β. Γκάρθαουζεν και ο Β. Μπενέσεβιτς. Το 1949-1950 μια αμερικανική αποστολή φωτογράφησε για λογαριασμό της βιβλιοθήκης του Κογκρέσου (Ουάσινγκτον) 1687 ελληνικά χηρόγραφα - τα αρχαιότερα και σπουδαιότερα -και διάφορα άλλα ξενόγλωσσα. Οι θησαυροί του μοναστηριού φυλάγονται σήμερα με κάθε επιμέλεια από τους ελάχιστους καλόγερους του μοναστηριού. Ίσως, αν τους υπεύθυνους χαρακτήριζε διορατικότητα, να ήταν δυνατό, σε καιρούς άλλους, να διοχετευόταν ένα μέρος τους στην Ελλάδα, προσδίνοντας στο Βυζαντινό Μουσείο, παγκόσμια φήμη. Σήμερα, από ελληνικής πλευράς, κινδυνεύουν να χαθούν. Οι θησαυροί του όμως, αποτελούν από καιρό σημείο έλξης του αιγυπτιακού τουρισμού. Βλ. λ. Αίγυπτος, Αικατερίνη, Ιουστινιανός. «O Παντοκράτωρ». Μεγάλων διαστάσεων εγκαυστική εικόνα του 6ου αιώνα: μια από τις παλιότερες του κόσμου. (Μονή Αγίας Αικατερίνης, Σινά). Φορητή εικόνα (12ος αι.): ένα σπάνιο θέμα για τη βυζαντινή εικονογραφία. Ο Μωϋσής βγάζει τα σάνδαλά του μπροστά στη φλεγόμενη βάτο (Μονή Αγίας Αικατέρίνης, Σινά). «Μεταμόρφωση». Ψηφιδωτο κόγχη του ναού της Αγίας Αικατερίνης. Γύρω από τον Ιησού εικονίζονται οι προφήτες Ηλίας και Μωϋσής και οι μαθητές Ιωάννης, Ιάκωβος και Πέτρος. Η «Μεταμόρφωση», έργο του Γεωργίου Κλοντζά στο μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης. Η εικόνα συμπληρώνεται με ωραιότατες λεπτομερειακές παραστάσεις από τη ζωή του Ιησού. Σινά: τοπίο στη νότια ζώνη. Η Μονή Αγίας Αικατερίνης στη χερσόνησο Σινά της Αιγύπτου (φωτ. ΑΠΕ). Η εικόνα του Προφήτη Μωυσή που βρίσκεται στη Μονή Σινά ανήκει στον 12ο-13ο αιώνα (φωτ. ΑΠΕ).
* * *
το Σινά, ΝΜΑ
φρ. α) «Χερσόνησος τού Σινά» — τριγωνική Χερσόνησος τής Αιγύπτου η οποία συνδέει την Αφρική με την Ασία και βρίσκεται μεταξύ τού Κόλπου και τής Διώρυγας τού Σουέζ, τού Κόλπου τής Άκαμπα και τής Ερήμου Νέγκεβ
β) «Έρημος τού Σινά» — έρημος που περιλαμβάνεται στην Χερσόνησο τού Σινά
γ) «Όρος τού Σινά» — γρανιτικής σύστασης όρος τής Αιγύπτου στην Χερσόνησο Σινά, το οποίο, κατά την ιουδαϊκή παράδοση και την Παλαιά Διαθήκη, αποτελεί τον κύριο τόπο τής θείας αποκάλυψης, όπου ο θεός εμφανίστηκε στον Μωυσή και τού παρέδωσε τις Δέκα Εντολές, τόπος που θεωρείται ιερός τόσο από τη χριστιανική όσο και από την ισλαμική παράδοση
δ) «Μονή Σινά» — φημισμένη μονή, προπύργιο τής Ορθοδοξίας και φάρος τού Ελληνισμού, που ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα τού Βυζαντίου Ιουστινιανό Α' στους πρόποδες τού Όρους Σινά και εξακολουθεί να λειτουργεί μέχρι σήμερα και στη βιβλιοθήκη τής οποίας φυλάσσονται πολύτιμα ελληνικά, συριακά, αραβικά, ιβηρικά, σλαβονικά και ασσυριακά χειρόγραφα.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • Σινά — το 1) Синай – гора и пустыня Каменистой Аравии, куда пришли израильтяне в третий месяц по выходе своем из Египта и с вершины которой был дан евреям закон от Бога; 2) Μονή Σινά η Синайский монастырь – знаменитый православный монастырь святой… …   Η εκκλησία λεξικό (Церковный словарь Назаренко)

  • σίνα — σίνᾱ , σίνος hurt neut nom/voc/acc pl (doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Σινά — το άκλ., χερσόνησος ανάμεσα στον πορθμό του Σουέζ και το Ισραήλ …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • σινᾶ — σινής of great might neut nom/voc/acc pl (doric aeolic) σινής of great might masc/fem acc sg (doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σινά — σινάς destructive fem voc sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Ιμπν Σινά ή Ιμπν Σίνα — (Ibn Sina). Το πραγματικό αραβικό όνομα του Αβικέννα (βλ. λ.) …   Dictionary of Greek

  • σινάπει — σινά̱πει , σίναπι mustard neut nom/voc/acc dual (attic epic) σινά̱πεϊ , σίναπι mustard neut dat sg (epic) σινά̱πει , σίναπι mustard neut dat sg (attic ionic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σιναπίων — σινᾱπίων , σίναπι mustard neut gen pl (epic doric ionic aeolic) σινάπιον neut gen pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σινάπεος — σινά̱πεος , σίναπι mustard neut gen sg (attic epic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σινάπεως — σινά̱πεω̆ς , σίναπι mustard neut gen sg (attic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.